บริการของเรา

*  ให้คำปรึกษา  กฎหมายและพิธีการศุลกากร

                   กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

                   ตรวจสอบการได้สิทธิพิเศษทางภาษีอากร

                   คดีผิดศุลกากร

* การแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับ การนำเข้า-การส่งออก 



สอบถามรายละเอียดติดต่อ

ชนิด ศุทธยาลัย Tel 081-261-9024 E-mail : chanidservice@hotmail.com

สิทธิของลาวในการส่งสินค้าผ่านแดนไทยไปประเทศที่สาม

สิทธิของลาวในการส่งสินค้าผ่านแดนไทยไปประเทศที่สาม

สปป.ลาว เคยอ้างสิทธิว่า ลาวเป็นรัฐไร้ชายฝั่ง ซึ่งมีกฎหมายระหว่างประเทศรองรับสิทธิในการขนสินค้าโดยใช้ไทยเป็นทางผ่านได้  สร้างความไม่สบายใจให้ทั้งสองฝ่าย จึงได้มีการจัดตั้งคณะอนุกรรมการว่าด้วยการศึกษาวิจัยไทย-ลาวขึ้น  จากนั้นอนุกรรมการฝ่ายไทยได้เชิญหน่วยงานราชการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายการนำของผ่านประเทศมาหารือ พบว่า แต่ละหน่วยงานมีการตีความกฎหมายแตกต่างกัน ทำให้เกิดปัญหาการบังคับใช้กฎหมายภายในประเทศ  และกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ  นำมาสู่งานวิจัยเรื่องปัญหาทางกฎหมายในการนำของผ่านประเทศ กรณีไทย ลาว ศึกษากรณีไม้ และซากสัตว์ ที่ผู้เขียนและคณะวิจัยกำลังดำเนินการวิจัย โดยได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายนโยบายชาติและความสัมพันธ์ข้ามชาติ สกว.

งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์ ดังนี้

(1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาของการนำของผ่านประเทศ กรณีไทย-ลาว: ศึกษากรณีไม้ และซากสัตว์ รวมทั้งการศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ จำนวน 2 ประเทศ

(2) เพื่อศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการนำสินค้าผ่านประเทศ ทั้งกฎหมายไทย กฎหมายระดับภูมิภาค และกฎหมายสากล รวมทั้งการศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ จำนวน 2 ประเทศ

(3) เพื่อศึกษาแนวทางการเปลี่ยนแปลงและพัฒนากฎหมายในการนำของผ่านประเทศ กรณีไทย-ลาว: ศึกษากรณีไม้ และซากสัตว์ และสามารถนำผลการศึกษามาเป็นแนวทางในการตีความ และพัฒนากฎหมายฉบับอื่นๆ ที่เกี่ยวกับการนำของผ่านประเทศ

จากการวิจัย ผู้เขียนพบว่า ปัญหาในการส่งสินค้าจากลาวผ่านไทยไปยังประเทศที่สาม เกิดจากการที่กฎหมายที่เกี่ยวข้องของไทยมีบทบัญญัติเพียงว่า จะต้องมีการควบคุม หรือขออนุญาตในการ นำเข้าหรือ ส่งออกสินค้าเท่านั้น ไม่ได้บัญญัติให้ครอบคลุมถึงการ ผ่านแดน”  หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงใช้วิธีตีความ แบบขยายความว่า การนำสินค้าที่เข้ามาผ่านไทยไปยังประเทศอื่น หรือที่ภาษากฎหมายเรียกว่า การนำผ่านนั้น  ก็ต้องมีการ นำเข้ามาในไทยก่อน แล้วค่อย ส่งออกไปที่อื่น  การตีความอย่างนี้ทำให้สินค้าผ่านแดน กลายเป็น สินค้าต้องจำกัด

อย่างไรก็ตาม มีกฎหมาย 12 ฉบับที่เขียนเอาไว้ชัดเจนว่า แม้สินค้าจาก สปป.ลาว จะเป็นสินค้าผ่านแดนที่อาศัยสิทธิจากกฎหมายระหว่างประเทศ ก็จะต้องมีการควบคุม เพราะสินค้านั้นอาจเป็นอันตราย หรือกระทบต่อความมั่นคง หรือกระทบต่อสุขภาพอนามัยของคนไทย หนึ่งในนั้นคือกฎหมายว่าด้วยซากสัตว์ จากการศึกษาพบว่าเหตุที่ต้องควบคุมเพราะระหว่างขนผ่านประเทศไทย หากสัตว์นั้นป่วย ก็อาจนำโรคต่างๆ เข้ามาติดสัตว์ในประเทศไทยได้ผ่านน้ำลาย หรือมูลสัตว์ฯ ซึ่งอาจตกหล่นระหว่างการขนส่งได้

ผู้เขียนและคณะ ได้วิจัยพบว่า  สปป.ลาวมีสิทธิ ในฐานะรัฐไร้ชายฝั่งในการที่จะขนสินค้าผ่านแดน หรือผ่านประเทศ โดยมีกฎหมายระหว่างประเทศหลายฉบับกำหนดสิทธิดังกล่าวไว้ ได้แก่

1 อนุสัญญาบาร์เซโลนา ว่าด้วยเสรีภาพในการผ่าน ค.ศ. 1921 (Barcelona Statute on Freedom of Transit 1921) ซึ่งได้กำหนดสิทธิให้ สปป.ลาวผ่านดินแดนอธิปไตยของไทย ไม่ว่าจะมีการพักสินค้าระหว่างเดินทาง หรือการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งหรือไม่ และได้มีการกำหนดหลักการห้ามเลือกปฏิบัติ (non-Discrimination) ไว้

2 ข้อตกลงแกตต์ 1947 (The General Agreement on Tariff and Trade 1947 - GATT 1947) ได้กำหนดหลักการสำคัญ คือ การยกเว้นภาษีศุลกากรในการผ่านแดน อันเป็นการอุดช่องว่างของอนุสัญญาบาร์เซโลนา

3 อนุสัญญาเจนีวาว่าด้วยทะเลหลวง ค.ศ.1985 (Geneva Convention on the High Sea 1985) กำหนดกรอบทั่วไปเรื่องการออกสู่ทะเลของรัฐไร้ชายฝั่ง แต่ก็ไม่มีรายละเอียดที่จะนำไปปฏิบัติได้ทันที ต้องมีการจัดทำข้อตกลงระหว่างรัฐไร้ชายฝั่งกับรัฐทางผ่านเพื่อกำหนดรายละเอียดเสียก่อน

4 อนุสัญญานิวยอร์กว่าด้วยการค้าผ่านแดนของรัฐไร้ชายฝั่ง ค.ศ.1965 (New York Convention on Transit Trade of Land-locked States 1965)  เป็นอนุสัญญาฉบับแรกที่กำหนดถึงสิทธิของรัฐไร้ชายฝั่งโดยตรง  เน้นไปในเรื่องการผ่านของสินค้าซึ่งถือเป็นเรื่องที่จำเป็นสำหรับการค้าระหว่างประเทศ  ประกอบไปด้วยหลักต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหลักเสรีภาพในการผ่านแดน  หลักการอำนวยความสะดวกในการสัญจรผ่าน หลักความเท่าเทียมกันในการปฏิบัติ (National treatment)  หลักการผสมผสานความตกลงระหว่างรัฐไร้ชายฝั่งกับรัฐทางผ่านในการผ่านดินแดนเพื่อออกสู่ทะเล หลักการยกเว้นการเก็บภาษีศุลกากรผ่านแดนหรือค่าธรรมเนียมพิเศษที่เกี่ยวกับการนำเข้าและส่งออกสินค้าหรือค่าใช้จ่ายพิเศษอื่นใดที่เรียกเก็บอันเนื่องมาจากการผ่านแดน หลักอำนาจอธิปไตยของรัฐทางผ่านซึ่งยังคงไว้ซึ่งมาตรการเพื่อปกป้องผลประโยชน์อันชอบธรรม (National interest) ของรัฐทางผ่าน รวมถึงการอ้างเรื่องสาธารณสุข (public health) หลักการไม่นำเอาหลักว่าด้วยชาติซึ่งได้รับความอนุเคราะห์อย่างยิ่ง (MFN Clauses) มาใช้กับสิ่งที่รัฐคู่ภาคีได้ให้ความสะดวกหรือได้รับสิทธิพิเศษแก่รัฐไร้ชายฝั่งตามอนุสัญญานี้

โดยสรุป อนุสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ให้ความสำคัญกับเรื่องการผ่านแดนเพื่อประโยชน์ด้านการค้าระหว่างประเทศเป็นส่วนใหญ่ คงมีเพียงอนุสัญญาเจนีวาที่ว่าด้วยทะเลหลวง ค.ศ.1958 เท่านั้นที่กล่าวถึงสิทธิเสรีภาพในการผ่านแดนเพื่อออกสู่ทะเล

นอกจากนั้นยังมีกฎหมายในระดับภูมิภาค และข้อตกลงระหว่างประเทศ ที่กำหนดและรองรับสิทธิของ สปป.ลาว เพื่อขนสินค้าผ่านแดนของไทยไปประเทศที่สาม  โดยบัญญัติหลักการสำคัญในการผ่านแดนเอาไว้หลายประการ ทำให้ สปป.ลาว ในฐานะเป็นรัฐไร้ชายฝั่ง หรือรัฐที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลสามารถผ่านแดนไทย เพื่อผ่านไปยังประเทศที่สามได้

ถึงตรงนี้อาจสงสัยว่า สปป.ลาว จะใช้สิทธิผ่านแดนของไทยได้โดยเสรีอย่างไร้ขอบเขตหรือไม่ และการปฏิบัติของหน่วยราชการไทยเพื่อควบคุมสินค้าผ่านแดนของ สปป.ลาว ทั้งที่เกิดจากการตีความแบบขยายความ และทั้งที่เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายที่มีบทบัญญัติอย่างชัดเจน จะเป็นการขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศดังกล่าวข้างต้นหรือไม่ โปรดติดตามตอนต่อไป

ตรีเนตร สาระพงษ์ อีเมลนี้จะถูกป้องกันจากสแปมบอท แต่คุณต้องเปิดการใช้งานจาวาสคริปก่อน
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี